Με αιχμές κατά της κυβέρνησης για τη στάση της στις διεθνείς εξελίξεις και με ιδιαίτερη αναφορά στο ενεργειακό ζήτημα και το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας, τοποθετήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας κατά την ομιλία του στην Κοζάνη.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στις γεωπολιτικές εξελίξεις που διαμορφώνονται στη Μέση Ανατολή με φόντο τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και στον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Ελλάδα, ασκώντας ταυτόχρονα κριτική στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης. Παράλληλα, παρουσίασε ένα σύνολο προτάσεων για την ενεργειακή πολιτική, με έμφαση στη Δυτική Μακεδονία και τη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή.
Στο πολιτικό μέρος της ομιλίας του, ο Αλέξης Τσίπρας υπογράμμισε ότι πορεύεται με γνώμονα το πατριωτικό συμφέρον «με μεγαλύτερη πείρα, με αίσθηση της ευθύνης για το λαό και τη πατρίδα και πάνω από όλα με εντιμότητα». Παράλληλα επανέλαβε την ανάγκη για έναν νέο πατριωτισμό, ο οποίος –όπως σημείωσε– πρέπει να είναι ηθικός, κοινωνικός και διεκδικητικός, με βάση το διεθνές δίκαιο και τα συμφέροντα της χώρας.
Κλείνοντας αυτό το σκέλος της παρέμβασής του, απευθύνθηκε στους πολίτες λέγοντας:
«Έτσι θα πορευτούμε και στα νέα μας ταξίδια σε φουρτουνιασμένες θάλασσες». Πρόσθεσε ακόμη: «Μαζί με σας, τους ανήσυχους πολίτες, τους δημοκρατικούς και προοδευτικούς πολίτες, συνταξιδιώτες. Γιατί εμείς έχουμε την πολιτική βούληση και θέλουμε και μπορούμε».
Παράλληλα κάλεσε να μην γίνει αποδεκτός «ο πόλεμος ως φυσικό φαινόμενο», ούτε «η κερδοσκοπία και η άγρια εκμετάλλευση ως κανόνα της ζωής μας», ούτε «η φτώχεια και η εγκατάλειψη ως το “γραφτό” και τη “μοίρα” μας». Και ολοκλήρωσε λέγοντας:
«Να ανταμώσουμε σύντομα, στα νέα μας ταξίδια».
Μήνυμα για τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη στάση που πρέπει να τηρήσει η Ελλάδα απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις και στη χρήση στρατιωτικών υποδομών της χώρας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «κόκκινη γραμμή» πρέπει να αποτελεί «η μη χρήση των στρατιωτικών μας εγκαταστάσεων για επιχειρήσεις που μπορούν να θέσουν τη χώρα μας σε άμεσο κίνδυνο».
Τοποθετούμενος για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, σημείωσε ότι «η επίθεση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών είναι παράνομη και παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου». Τόνισε ακόμη ότι αυτή η θέση διατυπώνεται ξεκάθαρα από Ευρωπαίους ηγέτες, όπως ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, επισημαίνοντας ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός αποφεύγει να τοποθετηθεί με τον ίδιο τρόπο.
Στη συνέχεια διερωτήθηκε: «Δηλαδή αυτό που ζούμε – με τους χιλιάδες Έλληνες εγκλωβισμένους σε εμπόλεμες ζώνες, με τους 20,000 ναυτικούς και τα 200 δεξαμενόπλοια εγκλωβισμένα – συμβάλλει στην ασφάλεια τη ναυσιπλοίας και τη σταθερότητα;»
Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση
Σε υψηλούς τόνους κινήθηκε η κριτική του προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον οποίο κατηγόρησε για μεταβολή στάσης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως ανέφερε, ο πρωθυπουργός «δυστυχώς αποδεικνύεται μνημείο αμοραλισμού και υποτέλειας», θυμίζοντας ότι στο παρελθόν κατηγορούσε τον ίδιο για «τραμπισμό», ενώ σήμερα –όπως είπε– εμφανίζεται «ως πρόθυμος γελωτοποιός του Βασιλιά. Θα έχετε δει τα βίντεο που ανεβάζει, να σέρνεται στους διαδρόμους των Συνόδων του ΝΑΤΟ, εκλιπαρώντας αναξιοπρεπώς για μια συγκαταβατική του ματιά».
Παράλληλα υποστήριξε ότι όσοι υποστηρίζουν την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου επιχειρείται να παρουσιαστούν ως ανεύθυνοι ή ακόμη και ως σύμμαχοι του καθεστώτος του Ιράν. Όπως είπε, «Εμείς είμαστε οι ρεαλιστές», προσθέτοντας: «εμείς είμαστε η σταθερότητα για τον τόπο», «εμείς είμαστε η ασφάλεια για τον κάθε πολίτη. Και ανεύθυνη κι επικίνδυνη είναι η κυβέρνηση Μητσοτάκη».
«Δεν δώσαμε λευκή επιταγή στον Τραμπ»
Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, επιχειρώντας σύγκριση με την περίοδο της δικής του διακυβέρνησης.
«Καλώ οποιονδήποτε Έλληνα πατριώτη και δημοκράτη να αναρωτηθεί αν θεωρεί ότι ευνοεί τα ελληνικά συμφέροντα και την ασφάλεια του ελληνικού λαού, το να δίνουμε σήμερα λευκή επιταγή στον Τραμπ. Και αυτό το λέω εγώ, ο Έλληνας Πρωθυπουργός που στη θητεία του αναβάθμισε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Αλλά δούλεψα και δουλέψαμε για σχέσεις σε αμοιβαία επωφελή βάση, χωρίς λευκές επιταγές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δεν υπήρξε συμφωνία για πολυετή ανανέωση της βάσης της Σούδας, καθώς –όπως είπε– δεν είχαν εξασφαλιστεί τα απαραίτητα ανταλλάγματα για τη χώρα. Αντίθετα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι παραχώρησε όχι μόνο τη Σούδα αλλά και επιπλέον στρατιωτικές εγκαταστάσεις, καθώς και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, επ’ αόριστον και χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.
Παρέμβαση και για την Κύπρο
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο Κυπριακό, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα όφειλε να ανταποκριθεί στο αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας για αμυντική στήριξη. Όπως είπε, «ορθώς το πράξαμε», προσθέτοντας ότι «ορθώς στείλαμε Patriot στην Κάρπαθο».
Την ίδια στιγμή προειδοποίησε ότι είναι ανεύθυνο να καλλιεργείται η αντίληψη ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εγγυήτρια δύναμη ή να επανέλθει το ενιαίο αμυντικό δόγμα.
Όπως σημείωσε, ο πόλεμος στην περιοχή δεν πρέπει να οδηγήσει στην εγκατάλειψη της προοπτικής λύσης του Κυπριακού, αλλά αντίθετα να λειτουργήσει ως υπενθύμιση της ανάγκης για μια δίκαιη λύση. Μίλησε μάλιστα για μια «επανενωμένη και ομόσπονδη Κύπρο», «χωρίς εγγυητές και κατοχικά στρατεύματα», ενώ υποστήριξε ότι «η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ μόνο σε νέους κινδύνους μπορεί να οδηγήσει».
Οι προτάσεις για την ενεργειακή πολιτική
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στο ζήτημα της ενέργειας και στη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στη μεταλιγνιτική εποχή. Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε τέσσερις βασικές προτάσεις που, όπως είπε, συνθέτουν ένα ευρύτερο σχέδιο «ενεργειακής δημοκρατίας».
Η πρώτη πρόταση αφορά την παροχή δωρεάν ενέργειας για 20 χρόνια στα νοικοκυριά των περιοχών απολιγνιτοποίησης, μέσα από φωτοβολταϊκά πάρκα κοινοτικής ιδιοκτησίας και συστήματα ενεργειακού συμψηφισμού.
Η δεύτερη αφορά τη δημιουργία εθνικού στρατηγικού σχεδίου για την ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων, με στόχο σημαντική συμμετοχή των πολιτών στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και ουσιαστική μείωση των λογαριασμών ρεύματος.
Η τρίτη πρόταση σχετίζεται με τους δήμους, προτείνοντας τη σύσταση ενεργειακών κοινοτήτων σε κάθε δήμο άνω των 10.000 κατοίκων, ώστε να καλύπτεται μέρος των ενεργειακών αναγκών των δημοτικών υποδομών και να στηρίζονται ευάλωτα νοικοκυριά.
Η τέταρτη πρόταση αφορά τις μεγάλες επενδύσεις που σχεδιάζονται στη Δυτική Μακεδονία, όπως το Giga Data Center. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι η ενέργεια που θα απαιτείται για τέτοιες εγκαταστάσεις πρέπει να παράγεται από τους ίδιους τους επενδυτές και όχι να επιβαρύνει το ενεργειακό ισοζύγιο της περιοχής, ενώ ζήτησε να προβλέπεται ανταποδοτικότητα για τα τοπικά νοικοκυριά.
«Άμεση λειτουργία της Πτολεμαΐδα 5»
Ολοκληρώνοντας την αναφορά του στην ενεργειακή πολιτική, υποστήριξε ότι η χώρα χρειάζεται μια «ενεργειακή ασπίδα» απέναντι στην ακρίβεια που προκαλούν οι διεθνείς εξελίξεις.
Σε αυτό το πλαίσιο μίλησε για ανάγκη «ριζικής αλλαγής του ρόλου της ΔΕΗ, από συμμέτοχο και συνένοχο της κερδοσκοπίας, σε σύμμαχο της κοινωνίας και των νοικοκυριών», ενώ ζήτησε «την άμεση λειτουργία της μονάδας Πτολεμαΐδα 5», αξιοποιώντας –όπως ανέφερε– τα λιγνιτικά αποθέματα της περιοχής.
