Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν πρόκειται τελικά να καταθέσει στις 15 Απριλίου τη νομοθετική πρόταση για την οριστική απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, όπως προβλεπόταν στον αρχικό προγραμματισμό. Η αναθεωρημένη ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δημοσιοποιήθηκε την Τρίτη, αποτυπώνει τη μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος.
Παρά την καθυστέρηση, ευρωπαϊκές πηγές διαμηνύουν ότι η πρωτοβουλία δεν εγκαταλείπεται. Όπως ανέφερε αξιωματούχος της ΕΕ στο Reuters, η πρόταση παραμένει ενεργή και θα παρουσιαστεί σε μεταγενέστερο χρόνο, αν και όχι εντός του αρχικά προβλεπόμενου χρονικού πλαισίου. Η αλλαγή αυτή αποδίδεται σε «γεωπολιτικές εξελίξεις», οι οποίες επηρεάζουν συνολικά το ενεργειακό και διεθνές περιβάλλον.
Στο μεταξύ, η διεθνής ενεργειακή σκηνή παραμένει εξαιρετικά ασταθής. Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν προκαλεί τη μεγαλύτερη διακοπή στην προμήθεια πετρελαίου στην ιστορία, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οδηγώντας τις τιμές του αργού σε ραγδαία άνοδο.
Η προτεινόμενη νομοθεσία στοχεύει να κατοχυρώσει σε μόνιμη βάση την πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027. Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη υιοθετήσει μέτρα για τη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο εντός του ίδιου χρονικού ορίζοντα.
Ωστόσο, σε πρακτικό επίπεδο, η άμεση επίδραση ενός τέτοιου μέτρου θεωρείται περιορισμένη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2025, μόλις το 1% των εισαγωγών πετρελαίου της ΕΕ προερχόταν από τη Ρωσία, καθώς η Ένωση έχει ήδη μειώσει δραστικά την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Μόσχα μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Παρά τη χαμηλή εξάρτηση, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να «κλειδώσουν» θεσμικά αυτή τη στροφή, θεσπίζοντας ένα μόνιμο νομικό πλαίσιο που θα παραμείνει σε ισχύ ακόμη και στην περίπτωση που μια μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία οδηγήσει σε άρση κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Στο εσωτερικό της Ένωσης, πάντως, οι διαφοροποιήσεις παραμένουν. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία ήταν τα δύο κράτη-μέλη που συνέχιζαν να λαμβάνουν ρωσικό πετρέλαιο έως τα τέλη Ιανουαρίου, γεγονός που καταδεικνύει τις διαφορετικές ενεργειακές εξαρτήσεις εντός της ΕΕ.
Η κατάσταση περιπλέχθηκε περαιτέρω όταν το Κίεβο ανακοίνωσε ότι ρωσική επίθεση με drone προκάλεσε ζημιές σε κρίσιμο εξοπλισμό αγωγών εντός της Ουκρανίας, διακόπτοντας τη ροή πετρελαίου. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τη Βουδαπέστη και τη Μπρατισλάβα, οι οποίες κατηγόρησαν την ουκρανική πλευρά για σκόπιμη καθυστέρηση στην αποκατάσταση της ροής.
Η ένταση μεταφέρθηκε και στο πολιτικό επίπεδο της Ένωσης, με την Ουγγαρία να μπλοκάρει ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη προς το Κίεβο, εντείνοντας τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε αυτό το μήνα ότι η επιστροφή στη ρωσική ενέργεια θα ήταν «στρατηγικό λάθος» και θα έκανε την Ευρώπη πιο ευάλωτη.
