Τρία χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη, που στέρησε τη ζωή σε 57 ανθρώπους και άφησε πίσω της μια πληγή που παραμένει ανοιχτή στην κοινωνία.
Η επέτειος της 28ης Φεβρουαρίου δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως μια ημερομηνία μνήμης, αλλά ως μια μέρα συλλογικής απαίτησης: να μη γίνει η απώλεια «ρουτίνα», να μη χαθεί η αλήθεια μέσα σε διαδικασίες που παρατείνονται και, κυρίως, να αποδοθούν ευθύνες.
Στη Θεσσαλονίκη, το κέντρο της πόλης κινείται από νωρίς σε ρυθμούς κινητοποίησης, με χιλιάδες πολίτες να κατευθύνονται προς το σημείο συγκέντρωσης. Φοιτητές, εργαζόμενοι, οικογένειες, σωματεία και συλλογικότητες δίνουν μαζικό «παρών», μετατρέποντας τον δημόσιο χώρο σε πεδίο σιωπηλής —αλλά ηχηρής— υπενθύμισης: οι 57 δεν είναι αριθμός, είναι άνθρωποι με ονόματα, ιστορίες και πρόσωπα.
Το μεγάλο συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη έχει προγραμματιστεί για τις 12:00, με αντίστοιχη συγκέντρωση την ίδια ώρα στην Αθήνα, στην πλατεία Συντάγματος. Παράλληλα, έχουν ανακοινωθεί κινητοποιήσεις σε περίπου 100 πόλεις της χώρας, ανάμεσά τους το Ηράκλειο, η Πάτρα, τα Χανιά και η Λάρισα, αλλά και σε πόλεις του εξωτερικού όπου υπάρχουν ελληνικές κοινότητες και δίκτυα αλληλεγγύης. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας πανελλαδικής και υπερτοπικής κινητοποίησης, με κοινό παρονομαστή το αίτημα να μην υπάρξει λήθη.
Οι σημερινές δράσεις δεν περιορίζονται σε πορείες και συγκεντρώσεις. Ο συνδικαλιστικός χάρτης της ημέρας περιλαμβάνει απεργιακές κινητοποιήσεις και στάσεις εργασίας, με συμμετοχή οργανώσεων και εργατικών σωματείων. Σε επίπεδο μεταφορών, δεμένα παραμένουν και τα πλοία, καθώς η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία έχει κηρύξει 24ωρη απεργία. Το αποτύπωμα, επομένως, δεν είναι μόνο συμβολικό αλλά και πρακτικό: η επέτειος λειτουργεί ως ημέρα πίεσης και δημόσιας διεκδίκησης.
Στη Θεσσαλονίκη, η καρδιά της κινητοποίησης χτυπά γύρω από το Άγαλμα Βενιζέλου, που από το πρωί έχει εξελιχθεί σε σημείο συνάντησης. Η παρουσία είναι εμφανής ήδη πριν από το μεσημέρι, με ομάδες πολιτών να φτάνουν οργανωμένα ή αυθόρμητα, κρατώντας πανό, πλακάτ ή αφήνοντας λουλούδια και σημειώματα. Η ατμόσφαιρα είναι φορτισμένη: από τη μια, η οδύνη για το μέγεθος της απώλειας· από την άλλη, η επιμονή ότι η μνήμη δεν μπορεί να είναι παθητική, αλλά οφείλει να μετατρέπεται σε κοινωνική στάση.
Οι αρχές βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα, καθώς η συγκέντρωση αναμένεται πολυπληθής και το κέντρο της πόλης επηρεάζεται από κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Η διαχείριση της ημέρας θεωρείται κρίσιμη τόσο για την ομαλή διεξαγωγή της πορείας όσο και για την αποφυγή εντάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, καταγράφονται και αστυνομικές ενέργειες πριν από την έναρξη, στοιχείο που προστίθεται στο ήδη φορτισμένο κλίμα.
Πέρα από την οργανωτική πλευρά, το πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα της ημέρας παραμένει το βασικό: η τραγωδία των Τεμπών δεν αντιμετωπίζεται ως «κλειστό κεφάλαιο». Για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, εξακολουθεί να συμβολίζει βαθύτερα ζητήματα που ξεπερνούν το ίδιο το δυστύχημα: την ασφάλεια των μεταφορών, τη λειτουργία του κράτους, την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, την ευθύνη των διοικήσεων, αλλά και την ανάγκη λογοδοσίας χωρίς εξαιρέσεις.
Η κινητοποίηση στη Θεσσαλονίκη εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη συνθήκη. Δεν πρόκειται μόνο για μια τελετουργία μνήμης, αλλά για μια δημόσια στιγμή στην οποία η κοινωνία επιμένει να θυμίζει ότι η δικαιοσύνη και η αλήθεια δεν μπορούν να παραπέμπονται επ’ αόριστον στο μέλλον.
Η μαζικότητα, η συμμετοχή διαφορετικών ηλικιών και κοινωνικών ομάδων, και η πανελλαδική διάσταση των δράσεων, συνθέτουν το πλαίσιο μιας επετείου που, τρία χρόνια μετά, εξακολουθεί να κινητοποιεί.
