Η πολιτική σκηνή της Ελλάδας, εκφραζόμενη μέσα από τις ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, εκφράζει δημόσια τη θλίψη της για την απώλεια του Γιούργκεν Χάμπερμας, ενός οραματιστή στοχαστή, εμβληματικής μορφής του ευρωπαϊκού διαφωτισμού και φανατικού υποστηρικτή των δημοκρατικών αξιών. Η πορεία του και το έργο του αφήνουν ανεξίτηλο σημάδι, όχι μόνο στον ακαδημαϊκό χώρο, αλλά και στον ευρύτερο δημόσιο διάλογο για την τύχη και την εξέλιξη των δημοκρατικών συστημάτων. Η προσφορά του ως ένθερμου Ευρωπαίου και αφοσιωμένου υποστηρικτή της δημοκρατίας αναγνωρίζεται από ευρέως, καθιστώντας την απώλειά του ιδιαίτερα αισθητή σε πολιτικό και πνευματικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, οι δηλώσεις από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με τις οποίες παραπέμπουν στις ιδέες του Χάμπερμας, αναδεικνύουν τη σημασία της σκέψης του για την εποχή μας.
Συγκεκριμένα, τονίζεται η κεντρική ιδέα του σπουδαίου φιλοσόφου, ότι η απάντηση στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η δημοκρατία σήμερα δεν έγκειται στη μείωση της πολιτικής δραστηριότητας ή της συμμετοχής των πολιτών, αλλά, αντίθετα, στην ενίσχυση και την εμβάθυνσυνση της συλλογικής διαβούλευσης. Αυτή η προσέγγιση υπογραμμίζει την αξία της συζήτησης, της ανταλλαγής απόψεων και της συναίνεσης ως πυλώνες μιας υγιούς δημοκρατικής λειτουργίας, ειδικά σε περιόδους κρίσης και αβεβαιότητας. Ο Χάμπερμας, με τη μακροχρόνια προσφορά του στη θεωρία της επικοινωνίας και της πολιτικής, έχει αναδείξει τη σημασία του δημόσιου χώρου ως θεμελιώδους συνιστώσας της δημοκρατίας. Η θεωρία του για την «επικοινωνιακή δράση» υπογραμμίζει πως η νομιμοποίηση των αποφάσεων πηγάζει από τη δυνατότητα των πολιτών να συμμετέχουν σε έναν ανοιχτό και ορθολογικό διάλογο. Στη σύγχρονη εποχή, όπου η πόλωση και η απλοποίηση τείνουν να κυριαρχούν, η έμφαση που δίνει ο Χάμπερμας στην πολυφωνία και τη διαδικασία της διαβούλευσης αποκτά ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα, προσφέροντας ένα ουσιαστικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι δυτικές δημοκρατίες.
H φωνή του Γιούργκεν Χάμπερμας, λοιπόν, υπενθυμίζεται και ενσωματώνεται στη συζήτηση για το μέλλον της δημοκρατίας. Η πολιτική ηγεσία, αποχαιρετώντας τον, εδραιώνει τη δέσμευσή της στις αρχές της διαφάνειας, της συμμετοχής και του ουσιαστικού διαλόγου. Η διδασκαλία του Χάμπερμας, ότι η ουσιαστική δημοκρατία απαιτεί περισσότερο «εδώ και τώρα» διάλογο και λιγότερο «από τα πάνω» επιβολή, παραμένει οδηγός για την ενίσχυση της πολιτικής ζωής και την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων, προτάσσοντας πάντα την ανάγκη για ενημερωμένους και ενεργούς πολίτες.
