Γράφει η Ρία Κυριακίδου
Σε έναν τόπο όπου η πατάτα δεν είναι απλώς προϊόν αλλά ταυτότητα, ένα σχολείο αποφάσισε να τη μετατρέψει σε… έμπνευση. Και τα κατάφερε! Πρόκειται για το Γενικό Λύκειο Κάτω Νευροκοπίου, ένα σχολείο με λίγους μαθητές και μαθήτριες σε μια ακριτική περιοχή του νομού Δράμας, δίπλα στα σύνορα της Ελλάδας με τη Βουλγαρία, που για τέταρτη χρονιά φέτος διοργανώνει το Φεστιβάλ Πατάτας. Σε μια εποχή όπου η εκπαίδευση συχνά περιορίζεται σε αίθουσες και βιβλία, στο Κάτω Νευροκόπι συμβαίνει κάτι διαφορετικό. Εκεί, η γνώση βγαίνει στην αυλή, αποκτά άρωμα, γεύση και δημιουργία. Το 4ο Φεστιβάλ Πατάτας του Γενικού Λυκείου Κάτω Νευροκοπίου επιστρέφει δυναμικά την Πέμπτη 23 Απριλίου, μετατρέποντας το σχολείο σε έναν πολυδιάστατο χώρο εκπαίδευσης, πολιτισμού και τοπικής ανάπτυξης.
Πλούσιο πρόγραμμα δράσεων, εκπαιδευτικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων
Από τις 09:30 το πρωί, μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς και επισκέπτες θα αρχίσουν να συγκεντρώνονται στον προαύλιο χώρο και στις αίθουσες του σχολείου, σε μια γιορτή που έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας απλής σχολικής εκδήλωσης. Η επίσημη έναρξη θα δοθεί στις 10:00, με παραδοσιακά κεράσματα από τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων και χαιρετισμούς από τη διεύθυνση του σχολείου και τις τοπικές αρχές. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, το πρόγραμμα είναι πλούσιο και πολυδιάστατο. Έτσι και φέτος, μετά την έναρξη, ακολουθούν παιχνίδια που γεμίζουν τον χώρο με ζωντάνια, ενώ στις 11:00 πραγματοποιούνται οι βραβεύσεις του διαγωνισμού παραμυθιού – μια δράση που αποδεικνύει ότι η δημιουργικότητα των μαθητών δεν περιορίζεται μόνο στις επιστήμες, αλλά αγγίζει και τη λογοτεχνία.
Λίγο αργότερα, αγροτικοί σύλλογοι της περιοχής παρουσιάζουν το έργο τους και μιλούν για τη σύγχρονη καλλιέργεια της πατάτας, ενώ τα χορευτικά συγκροτήματα δίνουν έναν έντονο πολιτιστικό τόνο στη διοργάνωση, συνδέοντας το παρόν με την παράδοση. Στις 12:30, η παρουσίαση συνταγών πατάτας φέρνει στο προσκήνιο τη γαστρονομική διάσταση του προϊόντος, αναδεικνύοντας τη δημιουργικότητα και τη δεξιοτεχνία των συμμετεχόντων.
Ωστόσο, το φεστιβάλ δεν εξαντλείται στο κεντρικό πρόγραμμα. Σε όλη τη διάρκειά του, οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν σε μια σειρά από παράλληλες δράσεις που δίνουν έναν έντονα βιωματικό χαρακτήρα. Φέτος, το ΕΠΑΛ Κάτω Νευροκοπίου και το ΕΠΑΛ Προσοτσάνης παρουσιάζουν τις δικές τους εργασίες, ενισχύοντας τη διασχολική συνεργασία και ανταλλαγή γνώσεων.
Εξάλλου, στην αίθουσα Φυσικών Επιστημών παρουσιάζεται η παραγωγή αποστάγματος από πατάτα, ενώ στην αίθουσα ρομποτικής οι μαθητές έχουν ετοιμάσει διαδραστικά quiz και εφαρμογές που συνδέουν την τεχνολογία με την αγροτική παραγωγή. Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη ότι η γεωργία του μέλλοντος περνά μέσα από την καινοτομία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει και το «μουσείο αποδείξεων», μια πρωτότυπη ιδέα που παρουσιάζεται, προσθέτοντας έναν διαφορετικό, σχεδόν ερευνητικό χαρακτήρα στη διοργάνωση. Παράλληλα, η έκθεση φωτογραφίας «Η ζωή στο χωράφι» καταγράφει με ρεαλισμό και ευαισθησία τον κύκλο της παραγωγής, από τη σπορά μέχρι τη συγκομιδή, δίνοντας φωνή στους ανθρώπους της γης. Η Potato Art Gallery, από την άλλη, αποδεικνύει ότι η πατάτα μπορεί να γίνει ακόμη και… έργο τέχνης, ενώ τα εργαστήρια ζωγραφικής και δημιουργίας δίνουν στους επισκέπτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά. Ταυτόχρονα, εργαστήρια κομποστοποίησης και φύτευσης πατάτας φέρνουν μικρούς και μεγάλους πιο κοντά στη φύση και στην έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης.
Και φυσικά, δεν θα μπορούσε να λείπει η γεύση. Καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, ομάδα μαθητών προσφέρει δωρεάν τηγανητές πατάτες και πατάτες ψημένες στα κάρβουνα με γέμιση, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα φιλοξενίας και αυθεντικής εμπειρίας. Δημιουργικότητα χωρίς τέλος: Από παραγωγή βότκας και μπύρας από πατάτα, μέχρι την αξιοποίηση του αμύλου για βιοδιασπώμενα υλικά και την παραγωγή ενέργειας, Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται η δημιουργικότητα των μαθητών, που αξίζει ιδιαίτερη αναφορά. Δεν είναι απλώς συμμετέχοντες, αλλά οι βασικοί δημιουργοί της διοργάνωσης. Οι ιδέες τους, από την παραγωγή βότκας και μπύρας από πατάτα, μέχρι την αξιοποίηση του αμύλου για βιοδιασπώμενα υλικά και την παραγωγή ενέργειας, δείχνουν έναν νέο τρόπο σκέψης, που συνδυάζει τη γνώση με την καινοτομία. Ιδιαίτερα σημαντικός και πολυδιάστατος είναι και ο ρόλος των εκπαιδευτικών, που λειτουργούν ως καθοδηγητές και συνεργάτες, αλλά και της τοπικής κοινωνίας. Αγροτικοί σύλλογοι, παραγωγοί, η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Δράμας και η Ομάδα Παραγωγών Πατάτας στηρίζουν ενεργά τη διοργάνωση, ενώ ο Σύλλογος Γονέων συμβάλλει με δημιουργίες και κεράσματα, ενισχύοντας το αίσθημα συλλογικότητας.
Ανοιχτό σχολείο στην κοινωνία με την καινοτομία να κυριαρχεί
Το φεστιβάλ, που τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Κάτω Νευροκοπίου, έχει εξελιχθεί σε έναν σημαντικό θεσμό για την περιοχή καθώς δεν πρόκειται μόνο για μια εκδήλωση με επίκεντρο την πατάτα, αλλά για μια ολοκληρωμένη πρόταση που ενώνει την εκπαίδευση με την παραγωγή, την παράδοση με την καινοτομία και τους νέους με την τοπική κοινωνία. Η φιλοσοφία πίσω από το φεστιβάλ είναι σαφής: «ανοιχτό σχολείο στην κοινωνία». Οι μαθητές δεν είναι απλοί θεατές, αλλά οι βασικοί πρωταγωνιστές. Συμμετέχουν ενεργά σε κάθε στάδιο της διοργάνωσης, από τον σχεδιασμό μέχρι την υλοποίηση, παρουσιάζοντας ιδέες που ξεκινούν από την πατάτα αλλά φτάνουν πολύ πιο μακριά. Άλλωστε, η διοργάνωση αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Ξεκίνησε πριν από λίγα χρόνια ως μια πρωτοβουλία του σχολείου για να αναδείξει την πατάτα Κάτω Νευροκοπίου, ένα προϊόν Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) και βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Σήμερα, έχει εξελιχθεί σε μια δυναμική πλατφόρμα ιδεών, όπου η παράδοση συναντά την επιστήμη και την καινοτομία. Η καινοτομία, εξάλλου, αποτελεί βασικό στοιχείο του φεστιβάλ. Οι μαθητές παρουσιάζουν ιδέες που ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα. Πρόκειται για προτάσεις που δείχνουν πώς ένα παραδοσιακό προϊόν μπορεί να αποκτήσει νέα αξία μέσα από τη γνώση και τη φαντασία. Ταυτόχρονα, το φεστιβάλ δίνει έμφαση στη βιωσιμότητα. Εργαστήρια κομποστοποίησης και φύτευσης πατάτας φέρνουν τους επισκέπτες πιο κοντά στη γη, ενώ οι δράσεις αναδεικνύουν τη σημασία της κυκλικής οικονομίας και της ορθής διαχείρισης των πόρων.
Στο Κάτω Νευροκόπι η πατάτα γίνεται αφορμή για ένα διαφορετικό μοντέλο εκπαίδευσης
Η σημασία του φεστιβάλ για την περιοχή είναι πολυεπίπεδη. Προβάλλει ένα προϊόν διεθνούς φήμης, ενισχύει την τοπική οικονομία, δημιουργεί ευκαιρίες τουριστικής ανάπτυξης και, κυρίως, φέρνει τους νέους πιο κοντά στον πρωτογενή τομέα. Ταυτόχρονα, καλλιεργεί αξίες όπως η συνεργασία, η συμμετοχή και η κοινωνική ευθύνη.
Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι στο Κάτω Νευροκόπι η πατάτα γίνεται αφορμή για κάτι πολύ μεγαλύτερο, δηλαδή για ένα διαφορετικό μοντέλο εκπαίδευσης. Ένα μοντέλο που δεν περιορίζεται στη θεωρία, αλλά συνδέεται με την πραγματική ζωή, την παραγωγή και την κοινωνία.
Με την στήριξη του Δήμου Κάτω Νευροκοπίου
Όπως τονίζει σε σχετικό δελτίο Τύπου ο Δήμος Κάτω Νευροκοπίου: «Η πρωτοβουλία και η δημιουργικότητα των μαθητών του Λυκείου Κάτω Νευροκοπίου αξίζουν πολλούς επαίνους. Συνεχίζουν και διευρύνουν τις δράσεις του Φεστιβάλ Πατάτας, που διοργανώνουν τα τελευταία χρόνια στο σχολείο τους. Πρόκειται για μια εκδήλωση που έχει πολλές και σημαντικές πολιτιστικές και οικονομικές προοπτικές για την περιοχή μας, διότι προωθεί τη διεθνούς αναγνώρισης εξαιρετική πατάτα Κάτω Νευροκοπίου και ενισχύει την αγροτική ταυτότητα της περιοχής, παρουσιάζει σύγχρονους τρόπους αξιοποίησης της πατάτας και των παραγώγων της και μεταφέρει γνώση, ενώ καλλιεργεί δεξιότητες στους μαθητές μέσα από βιωματικές δράσεις. Παράλληλα, το φεστιβάλ διατηρεί και προβάλλει την τοπική παράδοση
και γαστρονομία, προάγει τη συνεργασία μεταξύ σχολείου, φορέων και τοπικής κοινωνίας, δημιουργεί ευκαιρίες εξωστρέφειας και τουριστικής ανάπτυξης, ενισχύει το αίσθημα συμμετοχής και συλλογικότητας στην τοπική κοινωνία του Δήμου Κάτω Νευροκοπίου, ενώ θέτει την αγνότητα των παιδιών στην πρωτοπορία της κοινωνίας μας. Συγχαρητήρια στους μαθητές και τους καθηγητές». Διευθυντής ΓΕΛ Κ. Νευροκοπίου: «Στόχος μας να προβάλουμε την καλύτερη πατάτα
του κόσμου»
Από την πλευρά του, ο διευθυντής του Γενικού Λυκείου Κάτω Νευροκοπίου, Τάσος Μωυσιάδης, τονίζει: «Στόχος μας, ως σχολείο, είναι να προβάλλουμε μέσα από αυτή τη δράση μας την καλύτερη πατάτα του κόσμου, αλλά και να προτείνουμε καινοτόμες ιδέες για την ολιστική της αξιοποίηση, δίνοντας υπεραξία στο τοπικό αυτό προϊόν. Παραγωγή αποστάγματος – βότκας, καλλυντικών, ρεύματος, αλλά και ρομποτική υποστήριξη της παραγωγής από το τμήμα ρομποτικής του σχολείου μας είναι μερικές μόνο προτάσεις προς την τοπική κοινωνία. Και η τοπική κοινωνία, μαζί με τις αρχές του τόπου μας, στηρίζουν την προσπάθεια αυτή». Παράλληλα, ο κ. Μωυσιάδης επισημαινει για τον ρόλο του σχολείου και των εκπαιδευτικών: «Οι εκπαιδευτικοί επιτελούν έργο υψηλής κοινωνικής ευθύνης. Στο έργο τους περιλαμβάνεται η εκπαίδευση – διδασκαλία, μάθηση και διαπαιδαγώγηση των μαθητών. Η πρόοδος, η οικονομική ανάπτυξη, ο πολιτισμός και η συνοχή της κοινωνίας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα της εκπαίδευσης και, κατ’ επέκταση, από τη συμβολή και την προσπάθεια των εκπαιδευτικών».
