Το Ινστιτούτο Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Αμυντικών Αναλύσεων του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστήμιο Μακεδονίας προχωρά στη διοργάνωση της «Ετήσιας Διάλεξης εις μνήμην Ηλία Κουσκουβέλη 2026», αποτίοντας φόρο τιμής στη μνήμη και την επιστημονική παρακαταθήκη του διακεκριμένου Καθηγητή. Η εκδήλωση έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 28 Απριλίου, στις 11:00 το πρωί, στην Αίθουσα Συνεδρίων που φέρει το όνομά του, εντός του Πανεπιστημίου.
Κεντρικός ομιλητής της φετινής διοργάνωσης είναι ο διεθνώς αναγνωρισμένος ακαδημαϊκός Christopher Hill, ο οποίος συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους μελετητές στον τομέα της Ανάλυσης Εξωτερικής Πολιτικής και των Διεθνών Σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρουσία του προσδίδει ιδιαίτερο κύρος στη διάλεξη, δεδομένης της μακρόχρονης συμβολής του στη διαμόρφωση της σχετικής θεωρητικής συζήτησης.
Στο επίκεντρο της ομιλίας του τίθεται η επαναξιολόγηση της έννοιας του «χάσματος δυνατοτήτων – προσδοκιών» (capability–expectations gap), μια θεωρητική προσέγγιση που ο ίδιος εισήγαγε ήδη από το 1993 και η οποία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο κατανόησης του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διεθνή σκηνή. Μέσα από τη διάλεξη με τίτλο «The EU’s Capability-Expectations Gap in a Time of War», ο Hill επιχειρεί να αναδείξει πώς η έννοια αυτή μετασχηματίζεται και αποκτά νέα σημασία υπό τις σύγχρονες γεωπολιτικές συνθήκες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις εξελίξεις που ακολούθησαν τον Φεβρουάριο του 2022, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν εκτεταμένο πόλεμο στην ευρύτερη περιφέρειά της, καθώς και στην αναζωπύρωση εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Το νέο αυτό περιβάλλον αστάθειας, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που δέχονται τόσο η διατλαντική συνεργασία όσο και η διεθνής πολιτική οικονομία, δημιουργεί ένα πλαίσιο στο οποίο οι προσδοκίες απέναντι στην Ε.Ε. παραμένουν συγκρατημένες, ενώ παράλληλα οι πραγματικές της δυνατότητες τίθενται διαρκώς υπό δοκιμασία.
Ο Christopher Hill διαθέτει μακρά και ιδιαίτερα επιδραστική ακαδημαϊκή πορεία. Είναι Ομότιμος Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο University of Cambridge και Life Fellow του Sidney Sussex College, ενώ από το 2007 αποτελεί μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας. Για τρεις δεκαετίες υπηρέτησε στο London School of Economics and Political Science, όπου κατείχε τη θέση του Montague Burton Professor of International Relations, ενώ στη συνέχεια ανέλαβε την έδρα Sir Patrick Sheehy Professor στο Cambridge έως το 2016. Παράλληλα, διατηρεί συνεργασία με το SAIS Bologna του Johns Hopkins University.
Το συγγραφικό του έργο είναι εκτενές και πολυσχιδές, καλύπτοντας κρίσιμες πτυχές της διεθνούς πολιτικής. Ανάμεσα στις πιο πρόσφατες δημοσιεύσεις του συγκαταλέγονται τίτλοι που εστιάζουν τόσο στη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στις προκλήσεις της σύγχρονης εξωτερικής πολιτικής, αναδεικνύοντας τη σύνδεση μεταξύ εσωτερικών πολιτικών διεργασιών και διεθνούς συμπεριφοράς των κρατών.
Η καθιέρωση της συγκεκριμένης ετήσιας διάλεξης αποσκοπεί στη διατήρηση ζωντανής της μνήμης του Ηλίας Κουσκουβέλης, ο οποίος υπήρξε μία από τις πλέον εμβληματικές φυσιογνωμίες στον χώρο των Διεθνών Σχέσεων στην Ελλάδα. Με τη διδασκαλία και την καθοδήγησή του διαμόρφωσε γενιές φοιτητών, ενώ συνέβαλε καθοριστικά στην ενίσχυση της εξωστρέφειας του Τμήματος και του Πανεπιστημίου συνολικά.
Κατά τη διάρκεια της ακαδημαϊκής του πορείας, υπηρέτησε σε καίριες διοικητικές θέσεις, μεταξύ των οποίων ως Πρόεδρος Τμήματος, Κοσμήτορας και Πρύτανης, αφήνοντας ισχυρό αποτύπωμα στη θεσμική ανάπτυξη του ιδρύματος. Το επιστημονικό του έργο εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα πεδίων, από τη θεωρία των διεθνών σχέσεων και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση έως την πυρηνική στρατηγική, τη διαχείριση κρίσεων και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη σκέψη του Θουκυδίδη και στη μελέτη της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η φετινή διοργάνωση έρχεται να αναδείξει όχι μόνο την επικαιρότητα των θεωρητικών εργαλείων που διαμορφώνουν την κατανόηση της διεθνούς πολιτικής, αλλά και τη διαχρονική σημασία της ακαδημαϊκής συμβολής προσωπικοτήτων που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στον χώρο της επιστήμης.
