Σε ανοιχτή διπλωματική αντιπαράθεση εξελίσσεται η ενεργειακή διαμάχη ανάμεσα στο Κίεβο, τη Βουδαπέστη και την Μπρατισλάβα, με φόντο τη ροή ρωσικού πετρελαίου μέσω ουκρανικού εδάφους και τις απειλές διακοπής ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ουκρανία. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς εκτυλίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος με τη Μόσχα εισέρχεται στον πέμπτο χρόνο του, ενώ η ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής παραμένει εύθραυστη.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας καταδίκασε τα «τελεσίγραφα και τους εκβιασμούς» εκ μέρους των κυβερνήσεων της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, αφού οι δύο χώρες απείλησαν να διακόψουν τις παραδόσεις ηλεκτρικής ενέργειας στο Κίεβο αν συνεχίσει να εμποδίζει τη διαμετακόμιση πετρελαίου μέσω του ρωσικού αγωγού που διέρχεται από την ουκρανική επικράτεια.
Σλοβακία και Ουγγαρία απειλούν την Ουκρανία με διακοπή ρεύματος για το ρωσικό πετρέλαιο
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία, οι μοναδικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξακολουθούν να εισάγουν μεγάλες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου μέσω αγωγού, κατηγορούν την Ουκρανία για τη διακοπή στις παραδόσεις. Το Κίεβο λέει ότι ο εξοπλισμός καταστράφηκε από επίθεση ρωσικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους στις 27 Ιανουαρίου.
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται ο αγωγός «Ντρουζμπά», σοβιετικής κατασκευής, που για δεκαετίες αποτέλεσε βασική αρτηρία τροφοδοσίας της Κεντρικής Ευρώπης με ρωσικό πετρέλαιο. Παρά τις κυρώσεις της ΕΕ και τη δραστική μείωση των ενεργειακών συναλλαγών με τη Μόσχα μετά την εισβολή του 2022, η Βουδαπέστη και η Μπρατισλάβα συνέχισαν να αξιοποιούν τη συγκεκριμένη διαδρομή, επικαλούμενες τεχνικές και οικονομικές δυσκολίες στην άμεση απεξάρτηση.
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο είπε νωρίτερα ότι θα διακόψει τις παραδόσεις ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στις επόμενες δύο ημέρες, εκτός και αν το Κίεβο επιτρέψει τη ροή του ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρουζμπά, σοβιετικής κατασκευής, προς τη χώρα του. Ο Ούγγρος ομόλογός του Βίκτορ Όρμπαν είχε εξαπολύσει μια παρόμοια απειλή την Πέμπτη.
Η Ουκρανία απορρίπτει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις ότι παρεμποδίζει σκόπιμα τη ροή. Σύμφωνα με το Κίεβο, η διακοπή οφείλεται σε ζημιές που προκλήθηκαν από ρωσική επίθεση με drone στις 27 Ιανουαρίου, πλήττοντας κρίσιμο εξοπλισμό του αγωγού. Η ουκρανική πλευρά υποστηρίζει ότι εργάζεται για την αποκατάσταση, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνει πως είναι παράδοξο να στοχοποιείται η ίδια για επιπτώσεις που αποδίδει σε ρωσικές ενέργειες.
«Η Ουκρανία απορρίπτει και καταδικάζει τα τελεσίγραφα και τους εκβιασμούς των κυβερνήσεων της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας αναφορικά με τον ενεργειακό ανεφοδιασμό μεταξύ των χωρών μας. Τα τελεσίγραφα θα έπρεπε να σταλούν στο Κρεμλίνο και ασφαλώς όχι στο Κίεβο» ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών.
Η ηλεκτρική ενέργεια που εισάγει η Ουκρανία από τις δύο αυτές χώρες καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών της, ιδιαίτερα μετά τις εκτεταμένες καταστροφές που έχει υποστεί το εθνικό της δίκτυο από διαδοχικά ρωσικά πλήγματα. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας που λαμβάνει από την Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από Ουγγαρία και Σλοβακία, γεγονός που καθιστά τις απειλές ιδιαίτερα πιεστικές.
«Εάν οι παραδόσεις πετρελαίου δεν ξαναρχίσουν τη Δευτέρα θα ζητήσω από τη SEPS (την κρατική εταιρεία της Σλοβακίας) να διακόψει την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία», έγραψε ο Φίτσο σε μια ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
Το Κίεβο απάντησε ότι τέτοιες ενέργειες είναι «προκλητικές, ανεύθυνες και απειλούν την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής».
Η ουκρανική κυβέρνηση επισημαίνει ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, επέτρεψε τη διέλευση ρωσικού πετρελαίου προς την Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για χώρα που δέχεται στρατιωτική επίθεση από τη Ρωσία. Υπενθυμίζει επίσης ότι έχει ήδη καταθέσει προτάσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου, έως ότου ολοκληρωθούν οι επισκευές στον αγωγό.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου με τη Ρωσία, που συμπληρώνει τέσσερα χρόνια την Τρίτη, η Ουκρανία επέτρεψε να χρησιμοποιηθεί το έδαφός της για τις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου στην Ευρώπη, οι οποίες έχουν περιοριστεί δραστικά, αλλά δεν διακόπηκαν. Το Κίεβο πρότεινε στην ΕΕ εναλλακτικούς δρόμους για τη μεταφορά πετρελαίου στην Ευρώπη, όσο συνεχίζεται η επισκευή του αγωγού.
