Μια νέα θεσμική και περιβαλλοντική σελίδα ανοίγει για τη λίμνη Βιστωνίδα, με αφετηρία την ημερίδα που σηματοδότησε την επίσημη εκκίνηση της μελέτης με τίτλο «Διαχειριστικό Σχέδιο Υδάτων Λίμνης Βιστωνίδας και Οριοθέτηση – Καθορισμός Αιγιαλού και Παραλίας». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Ροδόπης, στην Κομοτηνή, με τη συμμετοχή όλων των συναρμόδιων φορέων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας και εκπροσώπων περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως ορόσημο για την περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για την πρώτη οργανωμένη και συνολική παρέμβαση της Πολιτείας στη Βιστωνίδα, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να αποτελεί και την πρώτη τόσο ολοκληρωμένη μελέτη για λίμνη σε εθνικό επίπεδο.
Η συγκεκριμένη μελέτη φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις σε χρόνια και σύνθετα ζητήματα, συνδυάζοντας την περιβαλλοντική προστασία με έναν ρεαλιστικό και τεκμηριωμένο αναπτυξιακό σχεδιασμό. Στο επίκεντρο τίθεται η ανάγκη να προστατευτεί το ευαίσθητο οικοσύστημα της λίμνης, χωρίς να ανακοπεί η κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στην ευρύτερη περιοχή.
Οι βασικοί άξονες του σχεδίου
Κεντρικό πεδίο παρέμβασης αποτελεί η διερεύνηση της αντιπλημμυρικής θωράκισης των παραλίμνιων ζωνών. Η ανεξέλεγκτη απορροή ομβρίων, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων, έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις σε τεχνικές υποδομές, καλλιεργήσιμες εκτάσεις και ιδιοκτησίες. Η μελέτη έρχεται να αποτυπώσει με επιστημονική ακρίβεια τις υφιστάμενες συνθήκες και να προτείνει λύσεις που θα περιορίζουν τον κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην περιβαλλοντικά ασφαλή διαχείριση των επιφανειακών απορροών από την ευρύτερη λεκάνη απορροής. Στόχος είναι να μειωθούν οι πιέσεις που ασκούνται στο υδατικό σύστημα της λίμνης, να προστατευθεί η ποιότητα των νερών και να διασφαλιστεί η ισορροπία των οικοσυστημάτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στη σαφή οριοθέτηση της λίμνης, με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Η διαδικασία αυτή κρίνεται κομβική για την αποτροπή φαινομένων αυθαίρετης χρήσης ή καταπάτησης δημόσιων εκτάσεων. Μέσα από τον καθορισμό αιγιαλού και παραλίας, διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον και ενισχύεται η περιβαλλοντική ακεραιότητα της περιοχής.
Μετά την ολοκλήρωση της οριοθέτησης, θα δημιουργηθεί ένα σαφές πλαίσιο για την ορθολογική αξιοποίηση των παραλίμνιων εκτάσεων, καθώς και για τον θεσμικά ορθό καθορισμό των χρήσεων γης από τα αρμόδια όργανα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που αναμένεται να περιορίσει τις ασάφειες και να προσφέρει ασφάλεια δικαίου σε πολίτες και επαγγελματίες.
Υδατικό δυναμικό και συμβατότητα με τα υφιστάμενα σχέδια
Η μελέτη εξετάζει επίσης τη δυνατότητα αξιοποίησης του υδατικού δυναμικού της περιοχής, υπό αυστηρές προϋποθέσεις προστασίας της ποιοτικής και ποσοτικής κατάστασης των υδάτων. Κάθε προτεινόμενη παρέμβαση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες χρήσεις νερού, καθώς και τις πιέσεις που ήδη δέχεται το οικοσύστημα.
Το Διαχειριστικό Σχέδιο θα αξιολογηθεί ως προς τη συμβατότητά του με τα εγκεκριμένα Σχέδια Διαχείρισης του Υδατικού Διαμερίσματος Θράκης, όπως το Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής και το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται οι γενικές κατευθύνσεις και τα προβλεπόμενα μέτρα να εξειδικευτούν και να εφαρμοστούν με ακρίβεια στο ιδιαίτερο περιβάλλον της Βιστωνίδας.
Η ολοκλήρωση της μελέτης εκτιμάται ότι θα ενισχύσει ουσιαστικά τις προσπάθειες των Δήμων και της Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για την προώθηση έργων προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης. Παράλληλα, θα συμβάλει στην ωρίμανση αναγκαίων παρεμβάσεων και θα διευκολύνει την αναζήτηση και αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ο συνολικός προϋπολογισμός της μελέτης ανέρχεται σε 674.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α., και η χρηματοδότηση προέρχεται από το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021-2025 της Περιφέρειας. Η ολοκλήρωση του Διαχειριστικού Σχεδίου τοποθετείται χρονικά στο τέλος του καλοκαιριού του 2027.
Οι δηλώσεις
«Μέσα από την ενημέρωση και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών καλλιεργείται η ανάγκη προστασίας του οικοσυστήματος, της βιώσιμης ανάπτυξης και της συνεργασίας, με βασικό ζητούμενο την αλλαγή νοοτροπίας. Αισθάνομαι πάρα πολύ υπερήφανος και θα έλεγα και μεγάλη τιμή γιατί έχω αυτή την ευκαιρία και τη δυνατότητα εδώ, από την Κομοτηνή, από τη Θράκη, από μία περιοχή ιδιαίτερου και εθνικού ενδιαφέροντος να ξεκινάμε αυτή τη μελέτη», δήλωσε ο κ. Γαλαμάτης.
Στον χαιρετισμό του, ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χριστόδουλος Τοψίδης, είπε ότι η σημερινή ημερίδα είναι «μια διαδικασία ουσιαστική, που συνδέεται άμεσα με τη θεσμική θωράκιση της περιοχής, την περιβαλλοντική προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη».
«Το σχέδιο αυτό, δημιουργεί ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο, που διασφαλίζει τη νομιμότητα, προστατεύει το περιβάλλον και κατ’ επέκταση ανθρώπινες ζωές, υποδομές και δραστηριότητες και ενισχύει την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής. Η Λίμνη Βιστωνίδα και οι λιμνοθάλασσες του Πόρτο Λάγους αποτελούν οικοσυστήματα υψηλής οικολογικής και παραγωγικής αξίας. Η ισορροπία μεταξύ περιβαλλοντικής διατήρησης και στήριξης της τοπικής αλιευτικής δραστηριότητας είναι ευθύνη όλων μας», τόνισε ο κ. Τοψίδης.
Στην ημερίδα παρουσιάστηκαν αναλυτικά τα τεχνικά και θεσμικά στοιχεία του έργου από στελέχη της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ενώ ακολούθησε διάλογος με ερωτήσεις και παρεμβάσεις των συμμετεχόντων.
Το «παρών» έδωσαν, μεταξύ άλλων, ο πρύτανης του Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Φώτης Μάρης, αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και εκπρόσωποι παραγωγικών και περιβαλλοντικών φορέων, σε μια διαδικασία που φιλοδοξεί να αποτελέσει αφετηρία ουσιαστικής συνεργασίας για το μέλλον της Βιστωνίδας και της ευρύτερης Θράκης.
